ชีววิทยาของแมลงวัน
      แมลงวัน จัดอยู่ในวงศ์ Diptera พบได้แทบทุกแห่งในโลกเป็นจำนวนมาก บางชนิดเป็นพวกหา กินอย่างอิสระเป็นตัวเบียนของคนและสัตว์ ทำให้เกิดความรำคาญหรือเป็นพาหะนำโรคสามารถนำโรค ติดต่อมนุษย์ได้ โดยเฉพาะโรคติดต่อทางเดินอาหาร เช่น บิด ไทฟอยด์ อาหารเป็นพิษ อหิวาตกโรค และโรคหนอนพยาธิบางชนิด นอกจากนั้นยังสามารถนำโรคเรื้อน โปลิโอ โรคผิวหนังบางชนิด เช่น คุดทะราดและโรคติดต่อทางตา เช่น โรคตาแดง แมลงวันทำให้เกิดความรำคาญในพื้นที่ที่มีแมลงวัน ชุกชุมจะพบว่าแมลงวันเป็นสาเหตุหรือเป็นตัวที่ทำให้เกิดความรำคาญมากที่สุดทั้งในร้านค้า ร้านอาหาร ตลอดจนบริเวณที่พักผ่อนหย่อนใจมันจะเป็นตัวก่อ ให้เกิดปัญหา โดยเฉพาะระหว่างการรับประทาน อาหาร แมลงวันที่พบตามฟาร์มปศุสัตว์อาจก่อให้เกิดปัญหา ด้านปศุสัตว์อย่างมหาศาลได้

แมลงวันแบ่งออกเป็น 3 ชนิด
แมลงวันบางชนิดชอบอยู่ใกล้ชิดคนทั้งในและนอกอาคารที่อยู่อาศัยหรือตามเขตชุมชนแมลงวันที่พบตามอาคารบ้านเรือนในประเทศไทยมีดังนี้

1. แมลงวันบ้าน

– พบแพร่หลายทั่วโลก 99% ของแมลงวันที่อยู่ในเขตชุมชน ตามอาคารบ้านเรือนมัก จะเป็น แมลงวันชนิดนี้ แมลงวันบ้านเป็นตัวถ่ายทอดเชื้อโรคโดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคที่เกิดกับตา และ โรคทางเดินอาหาร โรคท้องร่วง เชื้อโรคเป็นจำนวนมากอาจติดมากอยู่กับขาหรือออกมากับน้ำลายที่ สำรอกออกมาเพื่อละลายน้ำตาล อาหาร และนอกจากนี้การถ่ายของเสียออกมาด้วยทำให้เปื้อนเป็นจุดๆ ตัวที่กินอิ่ม จะถ่ายออกมาทุกๆ 5 นาที ตลอดวัน แมลงวันอาจเป็นตัวสำคัญที่สุดของโรคท้องร่วงอย่าง รุนแรงในคนและสัตว์ นอกจากนี้ก็พบว่าเป็นที่อาศัย ของเชื้อ poliomyelitis ซึ่งเชื้อนี้อาจจะเป็นตัว ทำให้เกิดเป็นอัมพาตได้ ไข่ของพยาธิที่มีขนาดเล็กกว่า 50 ไมครอน ก็อาจแพร่กระจายติดไปกับตัว แมลงวันได้

ลักษณะที่สำคัญ
- ลำตัวสีเทาดำ ขนาด 5-6 มิลลิเมตร มีแถบตามยาวสีเทาเข้มหรือดำ 4 เส้น ที่ด้านบนของส่วนอก ส่วนปากเป็น sponging type เส้นปีกที่ 4 โค้งขึ้นไปหาเส้นปีกที่ 3 ชัด ขาทุกคู่มี tarsi 5 ปล้อง ปล้องสุดท้ายมี claw และ pulvilli ซึ่งเต็มไปด้วย glandular hairs ซึ่งทำหน้าที่กลั่น สารอย่างหนึ่ง มีผลให้ pulvilli เปียกอยู่เสมอ เวลาแมลงวันบินไปเกาะบนสิ่งใดก็ตาม เศษชิ้นเล็กๆ ของสิ่งนั้นจะติดขึ้นมาด้วย


      วงจรชีวิตของแมลงวันบ้าน มีการเจริญเติบโตแบบสมบูรณ์ ชอบวางไข่ตามมูลสัตว์ โดยเฉพาะที่ยังสดใหม่อยู่ จะเป็นที่ที่มันชอบวางไข่มาก กว่าพวกที่ย่อยสลายไปบ้างแล้ว

ระยะไข่
- วางตามรอยหรือตามร่องของอาหารหรือวัสดุที่เป็นอาหาร ตัวเมียอาจวางไข่ครั้งเดียวเป็นจำนวนมาก หรือวางเป็นกลุ่มหลายๆ ครั้งก็ได้ ตัว เมียวางไข่ได้ถึง 2,000 ฟอง ไข่ยาวประมาณ 0.8-1.0 มิลลิเมตร รูปร่างคล้ายแบบ banana-shaped ทางด้าน dorsal มีแนวตามยาว 2 แนว สีขาวนวล ไข่ฟักภายใน 6-12 ชั่วโมง

ระยะตัวหนอน
– สีขาวนวลตัวเต็มที่ขนาด 10-14 มิลลิเมตร หนอนหัวเรียวและท้ายป้าน มี 12 ปล้อง ทางด้านหัวมีอวัยวะคล้ายตะขอ mouth มี posterior spiracle 1 คู่ หนอนมี 3 ระยะ เจริญเต็มที่ในเวลา 5-6 วัน ในอุณหภูมิปกติ 27-30 องศาเซลเซียส เวลาเข้าดักแด้จะคลานไปที่แห้งกว่า

ระยะดักแด้
- ระยะดักแด้ประมาณ 4-5 วัน ตัวเต็มวัยออกจากดักแด้ โดยการใช้อวัยวะพิเศษเรียกว่า ptilinum ดันให้ฝาเปิดออก

ระยะตัวเต็มวัย
- มีชีวิตอยู่ได้นานประมาณ 1 เดือน ตัวเมียแต่ละตัววางไข่ประมาณ 120-140 ฟองต่อครั้ง และอาจวางไข่ได้ถึง 5-6 ครั้งตลอดวงจรชีวิต ดังนั้นแมลงพวกนี้จึงเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วมากในเวลาอันสั้น ในเขตร้อนชื้นแมลงวันแพร่พันธุ์ได้ตลอดทั้งปี

2. แมลงวันหัวเขียว

- แมลงวันหัวเขียวมีลำตัวค่อนข้างใหญ่ ประมาณ 9-15 มิลลิเมตร สีเขียวอมน้ำเงินสะท้อนแสง มี หนวดแบบ arista ที่มีขนทั้งด้านบนและด้านล่าง พบทั่วไปตามบ้านเรือนโดยเฉพาะตามแหล่งที่มี อาหารเน่าเสีย ซากสัตว์ที่ตายใหม่ๆ หรือตามกองขยะในเคหะชุมชน จะเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ที่ดีของ แมลงวันหัวเขียวไข่ของแมลงวัน หัวเขียวมีขนาดยาว สีขาว เป็นกลุ่ม บนซากสัตว์ที่ตายแล้วหรือ บนบาดแผลของสัตว์หลังจากตัวหนอนฟักออกมาจาก ไข่จะกินซากสัตว์ที่แม่ของมันวางไข่ไว้ เมื่อ ตัวหนอนเจริญเติบโตเต็มที่จะเข้าดักแด้บนซากสัตว์นั้นต่อไป บางครั้ง ตัวหนอนที่อยู่บนเนื้อสัตว์ อาจจะถูกมนุษย์รับประทานเข้าไปโดยบังเอิญ เป็นสาเหตุให้เกิดโรค myiasis ในมนุษย์และ สัตว์ เลี้ยงได้ ฉะนั้นในการรับประทานเนื้อสัตว์ควรจะปรุงให้สุกก่อนทุกครั้ง บางครั้งพบว่าแมลงวัน หัวเขียวสามารถ วางไข่บนจมูก ปาก หูและตาของสัตว์เลี้ยงได้

วงจรชีวิตของแมลงวันหัวเขียว
- จะสูงในช่วงที่มีอาหารสมบูรณ์และอากาศอบอุ่น วงจรชีวิตจากไข่จนกลายเป็นตัวเต็มวัยใช้เวลา 11-16 วัน ที่อุณหภูมิ 27-30 องศาเซลเซียส ระยะไข่ใช้เวลา 6-12 ชั่วโมง จึงฟักออกมาเป็นตัวหนอน มีด้วยกันทั้งหมด 3 วัย คือ หนอนวัยที่ 1 หนอนวัยที่ 2 และหนอนวัยที่ 3 ตัวหนอน จะใช้เวลาประมาณ 7 วัน จึงเข้าดักแด้ หลังจากนั้นจะใช้เวลาอีกประมาณ 3 วัน จึงออกจากดักแด้กลายเป็นตัวเต็มวัยพร้อมที่จะสืบพันธุ์ต่อไป ตัวเต็มวัย มีชีวิตอยู่ได้เฉลี่ย 8-16 วัน ตัวผู้จะอยู่ได้นานกว่าตัวเมีย ตัวเมียวางไข่เป็นกลุ่มๆ ละ 4-15 ฟองที่สภาพเหมาะสมตัวเมียวางไข่ได้สูงสุดเกือบ 400 ฟอง

3. แมลงวันหลังลาย

- แมลงวันหลังลายมีลำตัวใหญ่สีเทา ขนาด 10-13 มิลลิเมตร ลักษณะเด่นคือ มีแถบดำ 3 เส้นตาม ยาวที่ส่วนอก ส่วนท้องด้านบนมีลายรูปเหลี่ยมสีเทาเข้มหรือดำ แมลงวันหลังลายจะหาน้ำหวานดอกไม้ น้ำผลไม้ แต่พวกมันจะไวต่อขยะ ซากวัตถุสิ่งมีชีวิตที่เน่าเปื่อย แผลและมูลสัตว์ แมลงวันหลังลายไม่ ใคร่พบเข้า มาทำความรำคาญในบ้านเรือน ตัวอ่อนของแมลงวันเหล่านี้จะเป็นสาเหตุของโรค intestinal myiasis ในมนุษย์ และสัตว์

วงจรชีวิต
- จากไข่ถึงตัวเต็มวัย ใช้เวลา 16-27 วัน ภายใต้อุณหภูมิ 27-30 องศาเซลเซียส ตัวเมียจะวางไข่และ เจริญเติบโตในตุ่มหนอง ผิวหนัง ซากเน่า อุจจาระ ระยะไข่ใช้เวลา 6-12 ชั่วโมง หรือ 1 วัน จึงฟัก ออกมาเป็นตัวหนอน มีทั้งหมดด้วยกัน 3 วัย ระยะตัวหนอนจะใช้เวลาประมาณ 7 วัน จึงเข้าดักแด้ ประมาณ 6 วัน จึงออกจากดักแด้กลาย เป็นตัวเต็มวัยพร้อมที่จะสืบพันธุ์ต่อไป ตัวเต็มวัยมีชีวิตอยู่ได้ นานประมาณ 20 วัน วางไข่เป็นกลุ่มๆ ละ 3-36 ฟอง ตัวเมียแต่ละตัววางไข่ได้ 4-5 ครั้ง บางครั้งจะ ออกลูกเป็นตัวหนอนได้ครั้งละ 10-40 ตัว อาจมากกว่านี้ถ้ามีสภาพอาหารและอุณหภูมิที่เหมาะสม